Architectuur

De recordbrug van Zaha Hadid opent op 12 mei in Taiwan

· 5 min leestijd

In Taipei klikten ingenieurs op 27 oktober 2025 het laatste stuk staal vast. Vanaf dat moment was de Danjiang Bridge na zes jaar bouwen één doorlopende constructie over de Tamsui-rivier. Op 12 mei 2026 rolt het eerste verkeer er overheen. En dan opent de langste cable-stayed brug ter wereld die op één enkele mast rust.

De brug die niet kon bestaan

Cable-stayed bruggen, met die schuine kabels die als een waaier vanaf een toren naar het wegdek lopen, hebben bijna altijd twee masten. Eén aan elke kant, om de krachten netjes te verdelen. Eén mast voor zo'n lengte, dat is volgens veel ingenieurs vragen om problemen. Wind, aardbevingen, verkeer dat alle kanten op trekt, alles komt op één punt aan.

Toch koos de stad Taipei in 2015 voor precies dat ontwerp. Zaha Hadid Architects won destijds de internationale wedstrijd, niet ondanks maar dankzij die ene mast. De rivier mondt op die plek uit in zee, en daarachter ligt de Guanyinshan, een berg die lokaal als heilig wordt gezien. Twee masten zouden de zonsondergang achter die berg blokkeren voor wie vanaf de oostoever kijkt. Eén mast laat het uitzicht intact.

Eén mast van tweehonderd meter

De cijfers zijn lastig in te beelden. De mast is tweehonderd meter hoog, ongeveer twee derde van de Eiffeltoren. Hij is zo slank gemaakt als technisch mogelijk was, geen centimeter dikker. Vanaf dat ene punt lopen de stalen kabels naar een wegdek dat aan de zuidkant 450 meter ver doorhangt boven het water, met aan de noordkant een tegengewicht aan de oever. Bij elkaar 920 meter cable-stayed brug, alles dragend op die ene betonnen mast.

Het ontwerp moest taifoens aankunnen, plus de zware aardbevingen die regelmatig over Taiwan razen. Het hele eiland ligt op twee tektonische platen die voortdurend tegen elkaar duwen. Zaha Hadid Architects werkte daarvoor jaren samen met het Britse ingenieursbureau Leonhardt, Andrä und Partner. De mast bestaat uit één stuk gegoten beton en moet zo bewegen dat de kabels de schokken opvangen zonder dat de mast zelf knapt.

Bouwen begon in 2019. In oktober 2025 verbond het laatste stuk staaldek de oost- en westoever voor het eerst sinds de bouwers met palen begonnen.

Het laatste werk dat Zaha Hadid zelf nog stuurde

Zaha Hadid stierf in maart 2016, kort nadat haar bureau het Danjiang-ontwerp had ingediend. Ze was 65, en ze overleed onverwacht aan een hartaanval tijdens behandeling voor bronchitis in een Miami-ziekenhuis. De Iraaks-Britse architect was in 2004 de eerste vrouw die de Pritzker-prijs won, en haar bureau stond op dat moment op het hoogtepunt van zijn productie.

Daarom heeft de Danjiang Bridge een vreemde status binnen haar oeuvre. Het is een ontwerp dat zij nog stuurde, maar dat haar bureau na haar dood moest afmaken. Patrik Schumacher, die nu het bureau leidt, heeft er meermaals op gewezen dat dit waarschijnlijk het laatste grote infrastructurele werk is waarvoor Zaha zelf nog vorm en silhouet kon kiezen. Latere projecten, hoeveel kabels en stalen welvingen ze ook hebben, dragen vooral het handschrift van haar opvolgers.

Waarom Taipei deze brug nodig had

Zonder de architectuur was de brug er trouwens gewoon gekomen. Het noordwesten van Taipei groeit hard en er was tot nu toe maar één serieuze oeververbinding bij de monding van de Tamsui-rivier, de Guandu-brug. Daar staan in de spits dagelijks files die makkelijk een uur kosten.

De Danjiang verbindt nu Snelweg 2 op de oostoever met Snelweg 15, de Westkust-snelweg en de Bali-Xindian-snelweg op de westkant. Volgens prognoses van het ministerie van transport haalt dat ongeveer dertig procent verkeer van de Guandu-brug af. Voor wie vanaf luchthaven Taoyuan naar het stadscentrum rijdt, scheelt dat naar verwachting twintig minuten in de avondspits.

Wat dit zegt over de architectuurwereld

Cable-stayed bruggen krijgen sinds de jaren tachtig steevast dezelfde behandeling, twee masten, kabels symmetrisch, klaar. De Danjiang Bridge breekt dat patroon omdat een lokale zonsondergang belangrijker werd geacht dan een ingenieursconventie. Dat is opvallend en veelzeggend in een vakgebied dat de afgelopen decennia juist alle excentriciteit afleerde. Wikipedia houdt de officiële openingsdatum bij, en Zaha Hadid Architects publiceert de bouwbeelden op de eigen site.

Voor het bureau zelf is de timing pijnlijk en mooi tegelijk. In dezelfde periode dat de brug opent, werkt het ook aan een titanium paviljoen voor Audi en aan twintig andere grote projecten wereldwijd. Geen daarvan heeft nog dat ene detail dat alleen Zaha zelf kon kiezen, het moment waarop een rechte lijn ophoudt en een kromming begint. De Danjiang Bridge laat dat moment voor het laatst zien.

Wie meer wil zien van wat hedendaagse architecten met grote infrastructuur doen, kan ook kijken naar de grootste autovrije brug ter wereld die in Helsinki opende, of naar de Jeddah Tower die na zeven jaar stilstand weer in beweging komt. Maar één enkele mast die 920 meter brug torst, dat krijgen ze daar voorlopig niet voor elkaar.

V
Geschreven door Vera Hendriksen Interieur redacteur

Vera studeerde interieurarchitectuur in Eindhoven en ontwikkelde daar een zwak voor Scandinavisch design dat inmiddels meer een obsessie is. Ze kan uren praten over de juiste kleurtemperatuur van een lamp en heeft haar eigen woonkamer al zeven keer opnieuw ingericht, telkens met het excuus dat het vorige concept niet meer bij haar paste. Haar kat, die bij elke verbouwing weer een nieuw favoriete plekje moet zoeken, vindt dat aanzienlijk minder leuk dan zij. Tussen het herinrichten door schrijft ze artikelen over woontrends die ze zelf ook daadwerkelijk toepast, wat haar creditcardafschrift maandelijks bevestigt. Haar guilty pleasure is keukenshowrooms bezoeken zonder koopplannen, puur voor de inspiratie. Collega's noemen haar de enige persoon die oprecht enthousiast kan worden van een nieuw type deurklink.