Op 20 februari 2026 werd het laatste stuk van de centrale Jezustoren op zijn plek gehesen. Daarmee bereikte de Sagrada Familia in Barcelona een hoogte van 172,5 meter, waardoor het de hoogste kerk ter wereld werd. Na 144 jaar bouwen is het beroemdste onvoltooide gebouw ter wereld eindelijk af.
Van eerste steen tot hoogste kerk ter wereld
De bouw begon in 1882, toen architect Francisco de Paula del Villar de eerste steen legde. Een jaar later nam een 31-jarige Antoni Gaudí het project over. Hij veranderde het oorspronkelijke neogotische ontwerp radicaal en maakte er zijn levenswerk van. De laatste veertig jaar van zijn leven werkte Gaudí nergens anders meer aan. Hij verhuisde zelfs naar een werkplaats op de bouwplaats, waar hij dagelijks aan maquettes en tekeningen sleutelde.
Op 10 juni 1926 werd Gaudí aangereden door een tram. Hij overleed drie dagen later. Op dat moment was slechts een kwart van de basiliek af. De Spaanse Burgeroorlog verwoestte daarna veel van zijn tekeningen en gipsmodellen, waardoor opvolgers deels moesten improviseren.
Hoe technologie de bouw versnelde
Wat generaties architecten voor onmogelijk hielden, lukte uiteindelijk dankzij digitale ontwerptechnieken. Gaudí werkte met kettingmodellen, omgekeerde hangconstructies waarmee hij de ideale boogvorm berekende. Hedendaagse architecten gebruiken parametrische software en 3D-printers om zijn organische vormen na te bouwen. CNC-gefreesd natuursteen vervangt het handmatige beitelwerk dat vroeger jaren per toren kostte.
Die technologische sprong verklaart waarom de bouw na 2010 opeens sneller ging dan in de hele twintigste eeuw bij elkaar. Het is een fascinerend voorbeeld van hoe hedendaagse architecten traditionele principes combineren met moderne middelen.
10 juni 2026: een datum met lading
De officiële inwijding staat gepland op 10 juni 2026, precies honderd jaar na Gaudí's dood. Paus Leo XIV zal de ceremonie voorzitten. Dat maakt het niet alleen een architectonische, maar ook een religieuze en culturele mijlpaal. De basiliek is namelijk nooit alleen een bouwproject geweest. Gaudí zag het als een 'bijbel in steen', waarbij elke gevel, toren en sculptuur een verhaal uit het christendom vertelt.
Overigens is 'af' een relatief begrip. De sculpturen en ornamenten van de Gloriagevel en een monumentale trap naar de hoofdingang worden pas rond 2034 opgeleverd. Maar de constructie zelf, alle achttien torens, staat er nu.
Cijfers die duizelen
Even de feiten op een rij. Met 172,5 meter is de Sagrada Familia hoger dan de Dom van Ulm, die 161 jaar het record hield als hoogste kerk. De achttien torens vertegenwoordigen de twaalf apostelen, vier evangelisten, de Maagd Maria en Jezus Christus. Jaarlijks bezoeken zo'n 4,5 miljoen mensen de basiliek, en dat aantal zal na de inwijding alleen maar stijgen.
Opvallend: het hele project is gefinancierd uit donaties en toegangskaartjes. Geen cent overheidssubsidie. Dat maakt het een van de weinige grote bouwprojecten ter wereld dat volledig op particulier geld draait. Wie meer wil lezen over hoe gebouwen hun oorspronkelijke karakter behouden door de eeuwen heen, vindt hier een interessant artikel over architectonisch erfgoed.
Gaudí was zijn tijd honderd jaar vooruit
Je zou kunnen denken dat een negentiende-eeuws kerkontwerp weinig te zeggen heeft over hedendaagse architectuur. Het tegendeel is waar. Gaudí paste biofiele principes toe lang voordat iemand het woord kende: zijn zuilen bootsen boomstammen na, het licht valt door de glas-in-loodramen zoals zonlicht door een bladerdak filtert, en de hele structuur volgt organische vormen uit de natuur.
Diezelfde biofiele benadering is nu een van de belangrijkste trends in luxe woningbouw. Architecten integreren levende wanden, natuurlijk licht en organische materialen in hun ontwerpen. In een tijd waarin het spectakelgebouw steeds vaker plaatsmaakt voor doordacht ontwerp, laat de Sagrada Familia zien dat duurzame architectuur niet om shock gaat, maar om verhaal.
De Sagrada Familia staat sinds 2005 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Het Vaticaan noemde de voltooiing in februari een historisch moment voor de wereldkerk.
Wat je moet weten als je erheen gaat
Barcelona bereidt zich voor op een enorme toeloop rond de inwijding in juni. Tickets voor de Sagrada Familia zijn nu al weken van tevoren uitverkocht. Wie de basiliek wil bezoeken rond de honderdste sterfdag van Gaudí, doet er goed aan minimaal twee maanden vooruit te boeken.
Binnen is het gebouw overweldigend. De kleuren van de glas-in-loodramen veranderen met het daglicht: warm oranje en rood aan de westzijde bij zonsondergang, koel blauw en groen aan de oostzijde bij zonsopgang. Het is een gebouw dat je pas begrijpt als je erin staat.
Of je nu van moderne architectuur houdt of van historisch vakmanschap: de Sagrada Familia bewijst dat geduld, visie en generaties aan toewijding iets kunnen opleveren dat geen enkel ander gebouw ter wereld evenaart.