Op het Griekse eiland Syros staat een gebouw dat zijn eigen onzichtbaarheid als ontwerpdoel heeft. Het Atheense architectenbureau Ateno Architecture Studio bouwde er Olen, een boetiekresort met zeven suites dat grotendeels in de helling verdwijnt. Vanaf de zee zie je bijna niets: alleen een rond terras steekt boven de rotsen uit. De rest ligt verscholen onder aarde en steen.
Dat is geen toeval. Architecten Elias Theodorakis en Yiorgos Fiorentinos ontwierpen Olen zo dat het landschap wint van het gebouw. Op het steile, amfitheatervormige kavel aan Tria Lagadia, met uitzicht over de Egeïsche Zee, kozen ze ervoor om bijna niets van de buitenkant te laten zien. Volgens de architecten overheerst het natuurlijke landschap nog altijd het gebouwde, en dat uitgangspunt bepaalde elke keuze in het ontwerp. Het project is in februari en maart 2026 opgeleverd en gepubliceerd, met fotografie van Yiorgis Yerolympos en constructieberekeningen van Tesseract Engineers.
Drie namen voor drie niveaus
Olen is opgedeeld in drie onderdelen die trapsgewijs van de top van de helling naar de zee lopen, verbonden door een slingerend pad. Bovenaan ligt The Plane: een gedeeld terras met een gebogen keermuur, een metalen bladvormige pergola als zonwering en een deels verzonken gemeenschappelijke ruimte. Een stuk lager ligt The Line, een rechthoekig gebouw dat grotendeels onder de grond zit en twee woonruimtes bevat die gasten los of samen kunnen boeken. Helemaal onderaan, het dichtst bij het water, staat The Point: een afgezonderd gastenverblijf dat volledig onder de grond is gebouwd.
Hoe verder je afdaalt, hoe privater het wordt. Boven is er ruimte om samen te komen, onder is er rust en afzondering. Die opbouw werkt ook met licht: de buitenterrassen zijn open en zonnig, terwijl de ondergrondse kamers hun licht krijgen via skylights in het dak. Zo voelt geen enkele kamer als een kelder, ook al ligt hij grotendeels onder het maaiveld.
Gebogen muren in plaats van rechte hoeken
Waar veel moderne architectuur rechte lijnen en harde hoeken gebruikt, bouwde Ateno Architecture Studio met kromme, slingerende muren die de vorm van de heuvel volgen. De architecten noemen die kromming zelf het belangrijkste ordenende principe: de serpentineachtige geometrie van de muren stuurt de route door het gebouw. Alleen bij The Point ligt zichtbaar natuursteen, gebruikt voor de gebogen keermuur en de randen van de skylights. De overige muren hebben een aardkleurige pleisterlaag die opgaat in de omgeving, terwijl vloeren in een lichte steenkleur de buitenterrassen naadloos laten overlopen in de kamers.
Dat materiaalgebruik sluit aan bij een bredere verschuiving in luxe-architectuur: minder opsmuk, meer textuur die uit de plek zelf lijkt te komen. Wie onze stukken over verkoolde houten gevels heeft gelezen, ziet een vergelijkbare gedachte terug: een gebouw dat opvalt doordat het zich aanpast aan zijn omgeving, niet doordat het zich daarboven verheft.
Waarom onzichtbaar bouwen nu aanslaat
Een paar jaar geleden draaide luxe architectuur vooral om zichtbaarheid: hoe hoger, hoe opvallender, hoe meer statement. Olen keert dat principe om. De grootste luxe is hier niet het gebouw zelf, maar het uitzicht dat het gebouw niet verstoort. Dat verklaart ook waarom steeds meer high-end resorts kiezen voor een laag, ingegraven profiel in plaats van een toren of paviljoen dat boven het landschap uitsteekt.
Die gedachte past bij een andere trend die we eerder bespraken: de privévilla's van Philippe Starck in een Portugees kurkbos, waar bouwen tussen de bomen belangrijker was dan bouwen boven de bomen. Privacy en landschap winnen het steeds vaker van schaal en zichtbaarheid, zeker bij het soort gasten dat voor een verblijf van zeven suites wil betalen.
Wat je hiervan kunt lenen voor je eigen huis
Je hoeft geen klif te kopen om iets van Olen over te nemen. Het idee van gelaagdheid werkt net zo goed op kleinere schaal: een open, sociale ruimte vooraan in huis en een rustigere, intiemere plek verder naar achteren. Een lichtkoepel of hoog raam boven een donkerdere kamer doet wat de skylights bij Olen doen: licht naar binnen halen zonder de privacy op te geven.
Ook het materiaalprincipe is overdraagbaar. Een pleisterlaag in een aardetint, een gebogen muur in plaats van een rechte hoek, een vloer die vanbinnen en vanbuiten dezelfde kleur heeft: het zijn ingrepen die een huis rustiger maken zonder dat je meteen aan een radicale verbouwing denkt. Wie liever met techniek dan met steen experimenteert, kan ook kijken naar wat er gebeurt in de wereld van de 3D-geprinte villa, waar vergelijkbare organische vormen steeds vaker haalbaar worden, ook buiten de absolute top van de markt.
Dit is waarom de rots wint van het gebouw
Olen bewijst dat je geen hoogbouw nodig hebt om indruk te maken. Door het gebouw grotendeels te verstoppen, maakt Ateno Architecture Studio juist het uitzicht, de stilte en de rots tot hoofdpersoon. Voor wie binnenkort zelf gaat bouwen of verbouwen is de les simpel: niet elke vierkante meter moet zichtbaar zijn om waardevol te zijn. Soms is het grootste gebaar net het gebaar dat je niet meteen ziet.