Philippe Starck heeft in tien jaar tijd een tweede huis, een studio en blijkbaar ook een obsessie opgebouwd in de Portugese Alentejo. Deze week onthulde de Franse ontwerper zijn grootste project in de streek tot nu toe: A Serra, een villawijk van 210 hectare bij Melides, met 22 privévilla's vanaf 6 miljoen euro en een boetiekhotel met 25 suites. Geen blauwe zwembaden en glazen gevels dit keer, maar kurkbossen, rijstvelden en een dorp van hout dat pas in 2028 klaar is.
Het is precies het soort project dat laat zien waar de aandacht van de superrijken nu naartoe verschuift: weg van de bekende villa aan zee, richting een landschap dat nog niet is volgebouwd.
Wat Starck precies bouwt in Melides
A Serra ligt op zo'n een uur rijden van Lissabon, verscholen tussen kurkeiken, glooiende heuvels en de wilde vegetatie van de Alentejo-kust. Het project combineert een hotel met 25 suites en 22 volledig verzorgde privévilla's, aangevuld met restaurants, een spa, ateliers en sportfaciliteiten. Alles is gegroepeerd rond een centraal dorp dat Starck omschrijft als een moderne aldeia, een Portugees dorp met houten gebouwen langs een verhoogde hoofdstraat.
Ontwikkelaar is Larfa Properties, verantwoordelijk voor onder meer een eerder Starck-project in Vietnam. De architectuur komt van het Lissabonse bureau AAVV, terwijl landschapsarchitect Filipa Cardoso de Menezes het terrein zo min mogelijk aanpast aan het ontwerp en andersom. Villa-eigenaren krijgen toegang tot hoteldiensten zoals conciërge, huishouding en onderhoud, iets dat je vaker ziet bij dit soort hybride wijken tussen hotel en woonwijk.
Waarom Alentejo nu het nieuwe Comporta is
Melides ligt naast Comporta, al jaren de geheime vakantieplek van Madonna, Christian Louboutin en, inderdaad, Starck zelf. Nu de prijzen daar zijn geëxplodeerd en de supermarkt champagne van 395 euro per fles verkoopt, trekken de eerste bewoners verder naar Melides, op zoek naar dezelfde rust die Comporta ooit had. Het patroon is bekend: een handvol ontwerpers en artiesten ontdekt een plek, de pers volgt, en binnen een paar jaar staat er een villawijk waar je eerder een schapenweide zag.
Het verschil met Comporta is dat Melides zich nu al bewust positioneert als exclusieve bestemming, met een prijs die dat meteen weerspiegelt. Wie een villa in A Serra koopt, betaalt dus niet alleen voor het ontwerp, maar ook voor het feit dat het gebied nog niet is volgebouwd.
Een villa als verhaal, niet als blauwdruk
Starck werkt zelden vanuit een plattegrond. Voor A Serra bedacht hij eerst een verhaal: een odyssee door oranjerode kurkbossen, rijstvelden en lagunes, die uitkomt bij een reeks geometrische woningen die aanvoelen als modernistische sculpturen. Binnen vertellen boeken, partituren en instrumenten het verhaal van een afwezig koppel, een schrijver en een musicus, alsof de bewoners net de deur uit zijn.
Dat is typisch Starck: eerst de emotie, dan pas de techniek. Hetzelfde principe zie je terug bij andere recente luxeprojecten, waarbij een privéskigebied voor miljardairs ook niet in de eerste plaats om de piste draait, maar om het gevoel van exclusiviteit dat erbij hoort.
Dit is niet de eerste privé-enclave voor de superrijken
A Serra past in een trend die we vaker terugzien: rijke reizigers ruilen het hotel steeds vaker in voor iets dat meer op een eigen dorp lijkt. We schreven eerder al over hoe luxe reizigers de hotelkamer inruilen voor een villa, en ook over hoe superrijken hun vakanties tegenwoordig inzetten voor meer dan alleen ontspanning. A Serra combineert die twee bewegingen: het is een hotel én een woonwijk, gebouwd voor mensen die geen genoegen meer nemen met een kamer, maar een eigen plek willen die ze delen met een select gezelschap gelijkgestemden.
Wat deze projecten gemeen hebben, is dat de eigenaar nooit meer alleen een sleutel krijgt. Bij A Serra hoort daar een heel serviceapparaat bij: van dagelijkse huishouding tot een chef die op aanvraag kookt in de eigen villa. Het is toerisme zonder de onzekerheid van toerisme, want alles wat normaal bij een hotelverblijf hoort, wordt hier permanent geregeld voor mensen die er misschien maar zes weken per jaar zijn.
Het bevestigt ook iets anders: de klassieke tegenstelling tussen "op vakantie gaan" en "een tweede huis kopen" vervaagt. Wie voor 6 miljoen euro instapt bij A Serra, boekt geen weekje weg, maar een levensstijl met een postcode.
Wat dit betekent voor de rest van de kustlijn
Voor Melides zelf is het een tweesnijdend zwaard. Het dorp krijgt internationale aandacht, meer werkgelegenheid en een boetiekhotel van wereldklasse, maar ook precies het soort prijsopdrijving waar de huidige bewoners van Comporta nu voor weglopen. De ironie is dat de mensen die naar Melides trekken voor "authenticiteit", met projecten als A Serra zelf de volgende golf aan waardestijging in gang zetten.
Voor wie het ontwerp wil volgen: Starck is in Nederland vooral bekend van meubels en interieurobjecten, maar zijn werk als architect wordt in dit soort projecten steeds groter. Meer achtergrond over zijn carrière is te vinden op Wikipedia. A Serra opent naar verwachting in 2028, dus er is nog tijd om te zien of het dorp zijn beloftes waarmaakt voordat de volgende designer een nieuw stuk kustlijn ontdekt.