Op 11 december 2026 opent een van de meest besproken musea van de afgelopen twintig jaar eindelijk zijn deuren. Guggenheim Abu Dhabi, het gebouw waar Frank Gehry zijn laatste grote ontwerp aan wijdde, staat er dan echt. Alleen is de man die het bedacht er zelf niet meer bij. Gehry overleed op 5 december 2025 op 96-jarige leeftijd in zijn huis in Santa Monica, bijna exact een jaar voor de opening van zijn meest ambitieuze project.
Twintig jaar wachten op één gebouw
Het plan voor Guggenheim Abu Dhabi werd al in 2006 aangekondigd, als samenwerking tussen de Solomon R. Guggenheim Foundation en Abu Dhabi. In 2011 begon het grondwerk op een schiereiland aan de noordwestpunt van Saadiyat Island, maar daarna lag de bouw jarenlang stil. Pas rond 2019 kwam het project weer op gang, en in 2021 kreeg aannemer Six Construct samen met Trojan Contracting definitief de opdracht om het af te bouwen. Wat begon als een opening rond 2013 werd uiteindelijk december 2026, een vertraging van meer dan tien jaar.
Dat zulke iconische gebouwen jaren langer duren dan gepland is niet uniek. Ook het dak van dit nieuwe operagebouw in Shanghai ging door jarenlange bouwvertragingen, en de Sagrada Família wordt al meer dan honderd jaar gebouwd. Grote architectuur heeft nu eenmaal een andere klok dan een gewone verbouwing.
De opleverdatum schoof bovendien niet één keer, maar meerdere keren op. Oorspronkelijk zou het museum al in 2013 klaar zijn, daarna werd dat 2015, vervolgens 2017, en uiteindelijk dus eind 2026. Eigenaarschap en beheer liggen ook niet bij één partij: de Solomon R. Guggenheim Foundation bepaalt het artistieke programma, terwijl Abu Dhabi's Tourism Development & Investment Company (TDIC) het gebouw zelf bezit. Die constructie, een Amerikaanse kunststichting die de inhoud levert en een Emiraatse staatsinstelling die het vastgoed betaalt, is precies waarom dit soort megaprojecten zo lang kunnen lopen: elke vertraging raakt twee organisaties met heel verschillende belangen.
Tien kegels en 80.000 vierkante meter
Het gebouw zelf is geen understatement. Volgens de aankondiging van het Department of Culture and Tourism Abu Dhabi (DCT Abu Dhabi) telt het museum 30 galerieën rond een centraal atrium, verspreid over een totaal bebouwd oppervlak van 80.000 vierkante meter. Daarvan is 11.600 vierkante meter binnen-galerieruimte en 23.000 vierkante meter buitententoonstellingsruimte.
Het silhouet wordt bepaald door tien sculpturale kegels, negen bekleed met roestvrijstalen gaas en één met onyx en glas, die tot 88 meter hoog reiken. Precies dat soort beeldbepalende vormen maakt een gebouw meteen herkenbaar, net zoals het zwevende dak van het Lucas Museum in Los Angeles dat doet. Bij Gehry's werk in Abu Dhabi gaat het niet om één herkenbare vorm, maar om een hele verzameling kegels en volumes die tegen elkaar aan botsen, een handtekening die je ook terugziet in zijn eerdere werk zoals de Guggenheim in Bilbao.
Wat je straks kunt zien
Guggenheim Abu Dhabi bouwt sinds 2009 aan zijn collectie en richt zich op kunst gemaakt sinds 1960, over disciplines als schilderkunst, beeldhouwkunst, installaties, fotografie, bewegend beeld en nieuwe media. De galerieën zijn ingedeeld rond thema's: Abstractions, Popular Culture, Land, Language en Storytelling. Concrete details over de collectie en specifieke opdrachten worden de komende maanden nog bekendgemaakt, meldt DCT Abu Dhabi.
Mohamed Khalifa Al Mubarak, voorzitter van DCT Abu Dhabi, noemt de opening "een bepalend moment in onze culturele reis". Dr. Mariët Westermann, directeur en CEO van de Solomon R. Guggenheim Foundation, omschrijft het museum als een plek die "een bron van verwondering, een plek van verbinding en een plaats van nieuwsgierigheid en vreugde" moet worden.
Een laatste puzzelstuk op Saadiyat Island
Met de opening is de Saadiyat Cultural District eindelijk compleet. Het museum staat naast het Louvre Abu Dhabi en het Zayed National Museum, drie grote cultuurinstellingen op hetzelfde eiland. Voor een stad die zich al jaren positioneert als culturele bestemming is dat geen toeval: Abu Dhabi investeert al sinds het begin van deze eeuw in dit soort landmarks om zich internationaal op de kaart te zetten, een strategie die je ook ziet bij andere golfstaten die grote, fotogenieke architectuur inzetten als visitekaartje.
Waarom dit museum nu al iconisch is
Normaal gesproken groeit de status van een gebouw mee met de jaren, door prijzen, bezoekersaantallen en een plek in de collectieve herinnering. Guggenheim Abu Dhabi heeft die status al voordat de eerste bezoeker binnen is. Gehry werd geboren op 28 februari 1929 in Toronto en bouwde in bijna zeven decennia een portfolio op dat van het Walt Disney Concert Hall in Los Angeles tot de Guggenheim Bilbao reikt, de gebouwen waarmee golvend, reflecterend metaal bijna synoniem werd met eigentijdse architectuur. Abu Dhabi is het laatste project dat hij nog zelf heeft kunnen ontwerpen, afgerond nadat hij het zelf niet meer kon meemaken.
Wie op 11 december 2026 door die tien kegels naar binnen loopt, bezoekt dus niet zomaar een nieuw museum, maar het sluitstuk van een carrière die begon met gekreukeld titaniumgaas in Bilbao en eindigt met een complete culturele wijk aan de Perzische Golf.