Terwijl de ene stad worstelt met te veel toeristen, opent de andere een hotel in een gebouw waar je het nooit zou verwachten. In het Engelse Newcastle checken gasten sinds kort in bij Hotel Gotham, een boetiekhotel ondergebracht in een voormalige brandweerkazerne, politiebureau en rechtbank uit de jaren dertig. In Saudi-Arabië wordt een koninklijke residentie uit 1943 omgebouwd tot een hotel met zeventig kamers. De nieuwste luxehotels bouwen niet meer, ze hergebruiken, en dat verandert wat reizigers straks als echte luxe beschouwen.
De salvaged stays trend: hotels kiezen voor oude muren
Expedia noemt het "salvaged stays": de trend waarbij reizigers steeds vaker kiezen voor hotels met een verleden, in plaats van glimmende nieuwbouw. Het onderzoeksteam van Hotels.com analyseerde wereldwijde boekingsdata en zag de interesse in gerestaureerde panden jaar op jaar stijgen. Denk aan Rosemead House op Vancouver Island, een negentiende-eeuws herenhuis uit 1906 dat nu 28 kamers telt, of aan Hotel Gotham in Newcastle, waar de oude rechtszaal is omgetoverd tot een art-decobar. Ook Hotel Emma in San Antonio hoort in dit rijtje: het hotel zit in het voormalige brouwhuis van de Pearl Brewery, met de originele stalen ketels nog zichtbaar in de lobby.
Van rechtbank tot boetiekhotel: de opvallendste voorbeelden
De trend is niet nieuw, maar wint dit jaar duidelijk terrein. Een paar voorbeelden die de reisindustrie momenteel bespreekt:
- Detroit Foundation Hotel: het hoofdkwartier van de Detroit brandweer uit 1929, nu een hotel met honderd kamers.
- Pfister Hotel in Milwaukee: al sinds 1893 in bedrijf, momenteel bezig met een renovatie van twintig miljoen dollar.
- Populus Seattle: een nieuw hotel dat de gevel van het oorspronkelijke gebouw behield en er een centrale lichtkoker met binnentuin aan toevoegde.
- Ace Hotel New Orleans: ooit het grootste meubelwarenhuis van het zuiden van de Verenigde Staten, sinds 2013 een hotel met 234 kamers.
- Saint John's Resort in Ohio: tweehonderd hectare grond rond een voormalig katholiek seminarie, nu een resort met golfbaan.
Wat deze panden gemeen hebben: de gevel en de constructie blijven grotendeels intact, terwijl het interieur volledig wordt heringericht voor gasten.
De uitdaging: luxe passen binnen een beschermde gevel
Een monumentenstatus klinkt romantisch, maar levert architecten in de praktijk flink wat kopzorgen op. Dikke dragende muren laten zich niet zomaar doorbreken voor een suite met een aparte badkamer, en de kleine ramen van een negentiende-eeuwse fabriek geven nu eenmaal minder daglicht dan een moderne glazen pui. Bij Populus Seattle loste het architectenteam dat op door een lichtkoker dwars door het gebouw te boren, zodat er alsnog een binnentuin met daglicht ontstond zonder de buitengevel aan te tasten. Bij Hotel Gotham bleef de oude rechtszaal juist grotendeels intact en werd die omgebouwd tot bar, inclusief de oorspronkelijke houten lambrisering. Die spanning tussen behouden en vernieuwen is precies wat deze hotels onderscheidt van een standaard vijfsterrenresort: elke kamer heeft een verhaal dat je nergens anders tegenkomt.
Waarom dit nu gebeurt: duurzaamheid en oververzadigde bestemmingen
Twee dingen spelen mee. Ten eerste de duurzaamheidsdruk: gebouwen zijn wereldwijd verantwoordelijk voor ongeveer 42 procent van de CO2-uitstoot, en een bestaand pand hergebruiken scheelt aanzienlijk vergeleken met slopen en nieuw bouwen. Dat principe heet adaptive reuse en wint niet alleen in de hotellerie terrein, maar ook bij kantoren en woningen. Ten tweede lopen populaire bestemmingen tegen hun grenzen aan. Wil je overtoerisme mijden, dan helpt het te kiezen voor een rustigere bestemming in plaats van de zoveelste toren aan een drukke boulevard. Een hergebruikt pand zit vaak middenin een bestaande wijk, niet in een nieuw ontwikkelingsgebied aan de rand van de stad, en dat geeft gasten meteen een authentieker beeld van de plek waar ze slapen.
Nederland doet al mee, alleen niet als hotel
Herbestemmen is in Nederland allang geen nieuw fenomeen, alleen richten Nederlandse ontwikkelaars zich vooral op wonen. Zo kreeg een voormalige gevangenis in Amsterdam een tweede leven als woonwijk, en veranderen lege kantoorpanden steeds vaker in luxewoningen. De logica achter die transformaties is identiek aan wat Hotel Gotham in Newcastle doet: een karakteristiek pand overeind houden en er iets nieuws in onderbrengen. Alleen ontbreekt in Nederland nog het hotelequivalent van de Detroit Foundation Hotel, een echt statement-pand met een industrieel of bestuurlijk verleden dat wordt omgebouwd tot boetiekhotel. Met de hoeveelheid leegstaande kerken, rechtbanken en kazernes die ons land rijk is, lijkt dat vooral een kwestie van tijd.
Waar je dit najaar het beste kunt boeken
Wil je de trend zelf ervaren, kijk dan niet naar de grote ketens maar naar onafhankelijke boetiekhotels die met hun geschiedenis adverteren. Zoektermen als "restoration", "heritage" of "former courthouse" leveren vaak de interessantste opties op, en de kamerprijzen liggen door de kleinere schaal regelmatig lager dan bij een gloednieuw vijfsterrenresort. Populus Seattle en Hotel Gotham zijn dit najaar al te boeken, en gezien het tempo waarin ontwikkelaars oude gebouwen claimen, duurt het niet lang voor er een Nederlands voorbeeld bijkomt.