Vijfentwintig jaar lang gold er één regel in interieurland: muren weg. Open keukens, doorzonkamers, eilanden waarvandaan je kon meekijken met de kinderen in de speelhoek. Wie in 2008 een rijtjeshuis kocht, brak de keukenwand binnen een halfjaar door. Wie in 2018 een nieuwbouwhuis tekende, kreeg helemaal geen wand meer aangeboden. En nu zeggen de grote designbladen iets opmerkelijks: die ruime open vloer voelt leeg.
Dezeen, Homes & Gardens en Elle Decor publiceerden de afgelopen weken vrijwel dezelfde voorspelling voor 2026. Het strikte open-plan-denken maakt plaats voor wat ze "mood-based spaces" noemen: kleinere, afgebakende zones met elk een eigen sfeer. Een leeshoek, een kookzone, een vergaderhoekje, een knusse tv-nis. Niet door alles weer dicht te metselen, maar door slim te scheiden.
Waarom het open huis opeens kil voelt
De ratio achter open plan was logisch. Lichtinval, sociaal koken, beweging tussen gezinsleden. Maar de praktijk blijkt minder romantisch. Een veelgelezen bekentenis op Reddit vat het bondig samen: "Mijn keuken kijkt uit op de bank, de bank kijkt uit op de eettafel, en niets voelt afgemaakt. Het is één grote ruimte vol losse meubels." Dat gevoel, los meubilair in een te grote zaal, is precies wat designers nu willen oplossen.
De pandemie hielp niet mee. Toen iedereen ineens thuiswerkte, vergaderde en lesgaf vanuit dezelfde ruimte, bleek geen enkele plek beschermd. Geluid stuiterde van keuken naar videocall. Geuren van het avondeten vermengden zich met de werkdag. Een gezin met twee kinderen ontdekte dat open plan vooral betekent dat niemand zich kan terugtrekken. Wat in een glossy interieurboek prachtig stond, viel in de echte week tegen.
De gesloten keuken keert terug
De duidelijkste omkering zit in de keuken. Elle Decor noemde de "broken-plan keuken" een van de definiërende ontwerptrends voor het komende jaar: een ruimte die met glaspartities, schuifdeuren of een halve wand wordt afgesloten van de woonkamer. Frans, eigenlijk, en in betere Amsterdamse grachtenpanden nooit weggeweest. Geur blijft binnen, herrie blijft binnen, rommel blijft binnen.
Hoogwaardige nieuwbouwprojecten in Londen en Parijs hebben de scharnier al gemaakt. Architecten tekenen weer keukens met deuren. In Nederland zie je het terug bij projecten in Het Gooi en bij casco-renovaties in Amsterdam-Zuid, waar bewoners de doorgehakte keukenwand laten herstellen. Een glazen taatsdeur kost meer dan een gewone deur, maar levert iets op wat in open plan ontbreekt: de mogelijkheid om de keuken even af te sluiten zonder het licht te verliezen.
Conversation pit, leesnis en hobbyhoek
Naast de keuken keren de conversation pits terug: verlaagde zithoeken, vaak rond, waar je écht tegenover elkaar zit in plaats van naast elkaar. De jaren-zeventig-versie was te pluche, de versie van 2026 is strakker, in wol of bouclé, en past in een normale woonkamer zonder dat je je vloer hoeft te verlagen.
Voor wie geen vloer wil openbreken, geldt hetzelfde principe in vlakke vorm: een leeshoek met een goede leeslamp en een lage stoel, een hobbynis voor je naaimachine of platenspeler, een werkplek die geen werkplek blijft als de laptop dicht is. Belangrijk is dat de zone een grens heeft. Een hoog vloerkleed, een open boekenkast als kamerscherm, een gordijn dat je dichttrekt. Het hoeft geen muur te zijn.
Tussenwand zonder hak- en breekwerk
Een dichtgemetselde wand is een dure ingreep en zelden mooi. Architecten kiezen daarom voor lichtere markers. Vouwwanden in glas en staal, in de stijl van de Crittall-deuren die nu opnieuw populair zijn. Verschuifbare panelen in essenhout. Doorzichtige tuinkamers waarin je de ander wel ziet maar niet meer hoort. En, simpeler nog: een hoge rugleuning op een bank die de zithoek omsluit, of een kast die met de achterkant naar de keuken staat in plaats van plat tegen de muur.
Wat al deze oplossingen delen, is dat ze niet definitief zijn. Open plan vroeg om commitment, je had de wand al gesloopt. De nieuwe scheidingen mogen zo weer weg. Voor een Nederlandse markt, waar verhuisbewegingen en gezinsfases elkaar snel opvolgen, is dat aantrekkelijk. Een huurder kan ze meenemen, een eigenaar kan ze verbouwen zonder vergunning.
Wat dit betekent voor jouw woonkamer
Je hoeft de aannemer niet te bellen. De meest effectieve ingrepen kosten geen euro aan bouwwerk. Zet je bank niet langs de wand, maar dwars in de ruimte, zodat hij een grens vormt tussen eet- en zithoek. Hang een gordijn voor de keukendoorgang als je 's avonds de afwas niet wilt zien. Plaats een lage, brede salontafel die een echte cirkel maakt met je banken, in plaats van een eenzaam item in een lege zee.
De grotere ingreep, een glazen wand tussen keuken en woonkamer, verdient bezinning voor je hem doet. Maar als je toch op het punt staat een keukenwand te slopen, is dit het moment om dat juist niet te doen. Zoals we eerder beschreven bij de zonering van een woonkamer, draait de hele beweging om één principe: een ruimte voelt af als ze een grens heeft. Wie nu nog de hele begane grond doorhakt, bouwt aan een interieur dat over drie jaar gedateerd oogt.
Wat de golvende meubels en het grote vloerkleed de afgelopen seizoenen al deden, doet de tussenwand nu op grotere schaal: een woonkamer omsluiten in plaats van uitsmeren. De open ruimte was een belofte van vrijheid. De afgebakende ruimte is een belofte van rust.