Afgelopen zomer stond Zuid-Europa weer in brand. Treinen die uitvielen door spoorvervorming, siësta-verplichtingen voor buitenwerk en steden die alcohol aan banden legden tijdens de heetste uren. Voor een groeiende groep vermogende reizigers is de boodschap inmiddels duidelijk: niet nog een week zweten op een strand in Marbella, maar een weekje IJsland, Noorwegen of Slovenië. De coolcation is geen hippe marketingterm meer, maar een echte verschuiving in waar het geld in de reisbranche naartoe gaat.
Wat een coolcation anders maakt dan een gewone vakantie
Een coolcation is in de kern simpel: je kiest je bestemming op temperatuur, niet op zon. Reisorganisatie Scott Dunn omschrijft het zo: "Met de wereldwijd stijgende temperaturen zijn coolcations aantrekkelijker dan ooit." Waar vroeger de Côte d'Azur of de Griekse eilanden de vaste keuze waren voor een luxereis in juli en augustus, verschuift het zwaartepunt nu naar plekken waar het 's middags 15 tot 25 graden is in plaats van 35.
Het gaat niet om een noodgreep. Sarah Marcucci, communicatiemanager bij reisorganisatie G Adventures, zegt dat reizigers op zoek zijn naar "een doorbraak, niet alleen een break". Een koelere bestemming betekent voor veel van haar klanten juist meer energie om te wandelen, te fietsen of een gletsjer te bezoeken, in plaats van de hele middag in de schaduw van een parasol te wachten tot de hitte zakt.
De cijfers achter de trend
De groei is niet alleen anekdotisch. Trip.com Group registreerde sinds het begin van 2026 een stijging van 74 procent in zoekopdrachten naar koelere bestemmingen, vergeleken met een jaar eerder. Nog opvallender: in de zomer van 2025 schoot dat cijfer tijdelijk omhoog tot 237 procent meer zoekopdrachten dan in 2024, met name in de maanden juni tot en met augustus. Ook specifieke bestemmingen profiteren: vluchtzoekopdrachten naar IJsland stegen fors, aldus dezelfde cijfers.
Bij de luxesegment zelf zijn de signalen al wat langer zichtbaar. Scott Dunn meldde voor 2025 een stijging van 71 procent in boekingen voor reizen naar Noorwegen, Zwitserland en IJsland, vergeleken met het jaar daarvoor. Dat is geen incidentele uitschieter. Renee Stanton-Defaria, director of sales bij de Canadese reisorganisatie Goway, noemt het "een blijvende trend, omdat reizigers op zoek zijn naar unieke en gedenkwaardige ervaringen", niet alleen naar een lagere thermometerstand.
Welke bestemmingen de nieuwe hotspots worden
IJsland, Noorwegen, Zwitserland, Slovenië en Wales worden het vaakst genoemd als de nieuwe favorieten, tegenover de traditionele zomerbestemmingen Spanje, Italië, Griekenland en Zuid-Frankrijk. Wat deze plekken gemeen hebben: landschap in plaats van ligstoelen. Het IJslandse ION Adventure Hotel bij Nesjavellir is daar een goed voorbeeld van: een hotel midden in lavavelden, gebouwd voor gasten die 's avonds liever het noorderlicht zien dan een zonsondergang boven een zwembad.
In Zuid-Tirol trekt het Alpin Panorama Hotel Hubertus in de Dolomieten bezoekers met acht verwarmde buitenbaden tussen de bergtoppen, en in Chili groeit de belangstelling voor Tierra Atacama, waar de temperatuur ook midden in de zomer 's nachts rond de vier graden ligt. Het zijn plekken die vroeger als nicheaanbod golden voor wandelaars en geologie-liefhebbers, en nu doorschuiven naar het premiumsegment van de reismarkt. Wil je weten hoe die verschuiving naar afgelegen, stille bestemmingen zich ook buiten de zomer doorzet? Lees ook ons artikel over hushpitality, waarin gasten juist betalen voor rust in plaats van voorzieningen.
Niet alleen het weer speelt een rol
Volgens cijfers van Trip.com Group geeft bijna de helft van de reizigers aan milieubescherming belangrijk te vinden bij het kiezen van een bestemming, en meer dan een derde hecht waarde aan het behoud van lokale cultuur. Dat verklaart deels waarom coolcations niet louter gaan over temperatuur. Een dorp in de Noorse fjorden of een IJslandse boerderijgemeenschap voelt voor veel vermogende reizigers authentieker aan dan een all-inclusive resort, en dat sluit aan bij een bredere wens om minder footprint achter te laten op een bestemming.
Diezelfde beweging zie je terug bij de groep die juist meerdere generaties van een familie meeneemt op reis. Grootouders, ouders en kinderen samen een week in de Noorse bergen is logistiek eenvoudiger dan drie weken op een overvol Mediterraan strand. Benieuwd hoe die familiereizen zich ontwikkelen? Lees ook ons artikel over luxevakanties met vijf generaties.
Dit is wat je volgende zomerboeking anders maakt
Wie nu een reis boekt voor volgend jaar, merkt dat de mooiste lodges in IJsland en Noorwegen al maanden van tevoren volboekt raken, precies zoals ooit gold voor een strandvilla in Saint-Tropez. Zelfs de koude-georiënteerde cruisemarkt voelt die druk: ook daar wordt het steeds drukker rond bestemmingen met een gematigd klimaat. Lees ook ons artikel over de concurrentie om een plek in Alaska voor een ander voorbeeld van die verschuiving.
De zon hoeft voor een luxevakantie dus niet langer de hoofdrol te spelen. Een gletsjerwandeling in IJsland, een bad onder de Dolomieten of een nacht onder een heldere sterrenhemel in de Atacama-woestijn geven net zo veel status als een ligstoel aan de Côte d'Azur, en komen zonder de hitte, de drukte of het zweten.