Je boent je toilet elke week, maar je gootsteen krijgt hooguit een sopje na het afwassen. Toch is het precies andersom: onderzoek van hygiëne-instituut NSF wijst je gootsteen keer op keer aan als het bacterie-rijkste plekje van je huis, ruim voor de wc-bril. De reden is simpel. Je wc wordt regelmatig schoongemaakt met agressieve middelen, terwijl je gootsteen de hele dag vochtig blijft en constant in contact komt met rauw vlees, groenteresten en vaatdoekjes.
Dat is niet het enige plekje in de keuken dat viezer is dan je denkt. Een paar simpele gewoontes maken het verschil tussen een keuken die er alleen schoon uitziet en een keuken die dat ook echt is.
Je gootsteen verdient meer aandacht dan je wc-bril
Een gootsteen is vochtig, warm en krijgt de hele dag voedselresten te verwerken, precies het klimaat waar bacteriën als E. coli en salmonella in gedijen. Spoel je afvoerputje na het schoonmaken altijd na met heet water en een scheutje soda, en laat de gootsteen 's avonds droog achter met een doekje. Vocht is de grootste vijand, niet vuil op zich. Dat principe geldt trouwens breder in huis: ook schimmel in de zomer ontstaat vaker door achterblijvend vocht dan door het weer.
Ontsmet de gootsteen zelf minstens een keer per week met een allesreiniger of een mengsel van azijn en water. Vergeet daarbij de rand rondom de kraan niet, daar hoopt zich net zo makkelijk aanslag op als in de bak zelf.
De afwasborstel en spons zijn nog vuiler
Als je gootsteen al schrikt, wacht dan tot je hoort wat er in je spons zit. Een gebruikte keukenspons bevat volgens meerdere Amerikaanse en Nederlandse onderzoeken meer bacteriën per vierkante centimeter dan een gemiddelde wc-bril, simpelweg omdat hij nooit helemaal droogt en dagelijks voedselresten opneemt. De magnetron-truc waar je online veel over leest, werkt trouwens maar ten dele: het doodt een deel van de bacteriën, maar niet de meest hardnekkige soorten.
Vervang je spons elke één tot twee weken en kies voor een afwasborstel met vervangbare kop als alternatief. Een borstel droogt sneller en makkelijker dan een spons, en dat scheelt aanzienlijk in bacteriegroei.
Je blender verstopt vuil op een plek die je nooit ziet
Het rubberen randje tussen de kan en het onderstel van je blender lijkt onschuldig, maar is een van de smerigste plekken in de keuken. Sap, sausresten en vocht kruipen erin en blijven zitten omdat je het rubber zelden loshaalt bij het afwassen. Haal het ringetje er na elk gebruik uit en spoel het apart af, dat kost tien seconden en voorkomt een broeinest van schimmel en bacteriën.
Hetzelfde geldt voor andere apparaten met een afdichtrubber, zoals de koffiezetmachine en de deur van de vaatwasser. Neem die randjes wekelijks mee in je schoonmaakronde in plaats van alleen het zichtbare oppervlak.
De groentela van de koelkast is het vergeten hoekje
De groentela onderin je koelkast is misschien wel het meest verwaarloosde plekje in de hele keuken. Er verzamelt zich vocht van groenten en fruit, en dat is precies waar listeria en schimmel op af komen. Toch wordt deze lade gemiddeld maar een paar keer per jaar echt schoongemaakt, terwijl je hem eigenlijk maandelijks zou moeten uitnemen en afwassen met warm water en zeep.
Kies je voor een grondige update van je koelkastindeling, kijk dan ook eens naar praktische opbergoplossingen elders in de keuken. Open keukenkasten zien er mooi uit, maar zijn in de praktijk vaak minder handig dan gesloten opties juist omdat stof en vet zich daar sneller verzamelen.
Zo bouw je een schoonmaakschema dat je volhoudt
Een keuken die er hygiënisch bij ligt, hoeft geen dagtaak te zijn. Verdeel de taken over een vast ritme en je houdt het vol zonder dat het een last wordt.
- Dagelijks: gootsteen droogmaken, aanrecht afnemen, vaatdoekje verversen of goed uitspoelen
- Wekelijks: gootsteenafvoer ontsmetten, spons vervangen of vervangbare borstelkop wisselen, rubberen randjes van apparaten schoonmaken
- Maandelijks: groentela en koelkastschappen uitnemen en afwassen, kastjes onder de gootsteen controleren op vocht
Volgens het Voedingscentrum is de gouden regel simpel: alles wat regelmatig met rauw voedsel in aanraking komt, verdient minstens zoveel aandacht als je handen. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk krijgt de wc-bril nog altijd meer beurten dan de gootsteen.
Dit is wat je vanavond nog kunt doen
Je hoeft niet meteen je hele keuken om te gooien. Begin vanavond met de gootsteen droog achterlaten en morgen met het rubberen randje van de blender. Binnen een week heb je de belangrijkste vier plekken te pakken, en dat is precies het verschil tussen een keuken die schoon oogt en een keuken die het ook daadwerkelijk is. Wil je verder kijken dan hygiëne alleen? Dan is het misschien ook tijd om te checken of je keukengrepen wel op de juiste hoogte hangen, want een praktische keuken maak je makkelijker schoon dan een onhandig ingerichte.